|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
<< Başlat < Önceki 1 2 3 4 5 6 7 8 Sonraki > Son >> |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| JPAGE_CURRENT_OF_TOTAL | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Liberal-demokrat pozisyonu bugün işgal edenlerin referanduma ilişkin tutumlarını sınıf temelli analizlerle anlamlandırmaya girişmesi daha bir asap bozucu oluyor sanki. Ahmet Altan’ın, Etyen Mahçupyan’ın hele hele Rasim Ozan Kütahyalı’nın değerlendirmelerine sinirlenip kızabilirsiniz ya da, daha mantıklısı, gülüp geçersiniz (yumurta veya boya atmayı akılcı bir tercih olarak görmediğimi geçerken belirteyim). Yollarımızın kesişmediği, başka bir dil içerisinden konuşan, farklı bir toplum tasavvuruna sahip, başka bir trenin yolcularılar nihayetinde.
İktidara ilk geldiği günden beri 68 hareketlerinin kazanımlarından kurtulacağını ifade eden ve neo-liberalizmi açıkça siyasi ajanda olarak önüne koyan Sarkozy hükümeti, ekonomik kriz bahanesiyle Avrupa ve Dünya genelinde artan kapitalist saldırganlığa katılmaktan geri durmadı. Hükümet iktidara geldiğinden beri sağlık ve eğitim gibi pek çok alanda işçi sınıfının kazanımlarına saldırıda bulunmuş, pek çok ırkçı ve göçmen karşıtı uygulamayı devreye sokmuş, ama her birinde neredeyse eşit seviyede direnişle karşılaşmıştı.
12 Eylül’de yapılacak referanduma, bir haftadan az bir zaman kaldı. Sol adına a söylenenlere ve yapılanlara baktığımızda bazı solcuların pusulalarını tamamen kaybettiklerini görüyoruz.
6/7 Eylül 1955 olaylarının üzerinden yarım asır geçti. Hadiselerin yıldönümünde bu konuya değinmek de yavaş yavaş bir gelenek halini almaya başladı. Hafıza-i beşerin balık hafızası ile rekabet halinde olduğu ülkemizde bu sevindirici bir durum elbette. Fakat her "geleneğin" yarattığı yeknesaklıktan biraz olsun kaçınabilmek amacıyla bu yazı, olayların tam bir tarihsel dökümünü vermeyi hedeflemiyor; meselenin bazı yönleri etrafında kimi düşünceleri ele alıyor.
1990'larda Amerika Birleşik Devletleri'nde ortaya çıktığından bu yana 'Queer' aktivizmi akımı, son yıllarda Batı Avrupa'yı da içine alacak biçimde, yavaş yavaş diğer ülkelere yayılıyor. LGBT hareketlerinde hakim olan eğilimin parlemento yoluyla hukuki reformlar yapmak olduğu onyıllarda, queer aktivizmi görünürlüğü, farklılığı, direk eylemliliği, hakim kültüre asimile olmayı reddi ve cinsel arzunun akıcılığını ve çeşitliliğini vurgulayan bir üçüncü dalga cinsel radikalizm (1) yarattı.
Pakistan tarihinin en korkunç seli ile karşı karşıya. Son üç haftadır yağan şiddetli yağmurlar ülkenin çeşitli yerlerinde sel baskınlarına neden oluyor. 12 milyondan fazla insan bugüne kadar sellerden etkilenmiş durumda. 650.000’den fazla ev yıkıldı ve tarlalardaki binlerce dönüm ekin sel sularının altında kaldı. Evler, büyük ve küçükbaş hayvanlar, evlerde bulunan malzemeler, giysiler, ayakkabılar, hepsi yok oldu. Köylüler içme suyu, yiyecek, yatacak bir yer ve giysiye ulaşamıyor. Özellikle kadınlar ve çocuklar için yiyecek ve giyecek ihtiyacı çok acil. Temiz içme suyuna erişimin olmaması nedeniyle başta grip, ateşli hastalıklar, ishal ve kolera olmak üzere hastalıklar hızla yayılıyor.
Sosyal forumlar ve bu forumların parçası olduğu alternatif/karşıt küreselleşme hareketi, neoliberal saldırıların yılgınlığıyla geçen ‘yeni zamanların’ ardından, tekil direnişlerin yan yana gelip daha kapsamlı bir birlikteliğin arayışına giriştiği bir zemin olmayı başardı. 1990’ların ikinci yarısından bu yana gençliğin bir kuşağı bu hareket içerisinde radikalleşti; farklı toplumsal grupların tahayyül dünyasının üzerine çöken yenilgi bulutu tümüyle dağıtılmasa da küresel adalet hareketi sayesinde az çok aralanmış oldu. Bu tarifi zor hareket düşe kalka da olsa bugün artık bir tarihe sahip. Kazanımlarla, kayıplarla, duraklamalarla, hızlı koşularla geçen bu kısa tarihin geride nasıl bir bilânço bıraktığı ise halen cevaplanması gereken bir soru olarak karşımızda duruyor.
(Bu yazı, 2005 yılının Haziran ayında yazıldı. Onaran yazısında Fransa ve Hollanda’da referandumla reddedilen Avrupa Anayasa taslağına ilişkin tartışmaları, anayasa taslağının içeriğini, radikal solun tutumunu ve referandum sürecinde hangi taleplerle va nasıl örgütlendiğini aktarıyor. 12 Eylül’de bir anayasa değişiklik paketinin referanduma sunulacağı Türkiye’de bu gibi uluslararası örnekleri tartışmanın sosyalist harekete pozisyon alırken bir arka plan sağlayacağı bilinciyle aradan geçen zamana karşın bu yazıyı yayımlamayı uygun bulduk. Türkiye sosyalist hareketinin bildik “biz bize benzeriz”ci tavrını bir kenara bırakıp anayasa tartışmalarına dair, elbette çok farklı boyutları olan, uluslararası örnekleri (Bolivya ve Venezüella’daki anayasa yapım süreçleri mesela) ele alması, mevcut kafa karışıklığını bir nebze olsun dağıtabilir.)
Bu yazıda önce AKP’nin anayasa yapım süreci ve değişikliklerinin 12 Eylül’ü derinleştirdiğini, sonra da bu değişiklikler geçerse ortaya çıkacak yapının dönüştürülmesinin neden çok zor olacağını açıklamaya çalışıyorum.
Anayasa paketinin bizce en önemli maddesi kamu emekçilerinin sendikal hakları üzerine yapılması düşünülen değişiklik. Bu konuda her örgütlü kesimden güçlü birleşik mücadele çağrıları yükselmesini beklerken son günlerde okuduğumuz her üç yazıdan birinin anayasanın 125. maddesine yapılan yargı yerlerinde yerindelik denetimi yapılamayacağına dair ek ile ilgili olması pek şaşırtıcı ( belki de değil). Ancak madem bu konu bu denli heyecanlı bir tartışma yarattı tarihe bir not düşmenin biz ekolojistler açısından da önemi olması gerekir. Seçilen kavram setlerinin ideolojik bir tercih olduğu hatırlanacak olursa geriye dönüp referandum günleri hatırlamaya çalışanlar açısından bu konuda da yalnızca evet – hayır yazısı yazmak gibi bir niyetimiz olmadığı da anlaşılacaktır. Elbette konunun anayasa hukuku kadar hukuk felsefesi alanına giren yanları da var. Ancak konuyu bu denli geniş ele almak bu yazının haddi değil.
Malum, önümüzdeki ay 12 Eylül’ün 30. yıldönümü. Aynı zamanda, artık o tarihi kimin denk getirmesiyle, tam bilinmiyor, AKP’nin hazırladığı anayasa paketinin referanduma sunulacağı tarih ve tarihin 12 Eylül olmasından hareketle, referandumda takınılacak tutumlar konusunda 12 Eylül’ün ayrı bir cepheleşme vasıtası haline getirilmesi, siyasetin doğası gereği.
Türkiye’de nükleer karşıtı mücadelenin ana akımlarının yıllardır edindiği bir şiar vardır, bu şiar nükleer enerjinin kirli, pahalı olduğu ve bu enerjinin bağımlılığa yol açtığı, temiz ve yerli enerji kaynakları ile enerji ihtiyacının karşılanması gerektiği ve enerji nakil hatlarında bir iyileştirme ile bile nükleer enerjiye gereksinimimiz olmayacağıdır.
Yakında otuzuncu yılını dolduracak olan 12 Eylül’e ilişkin kitaplar, programlar, tartışmalar belki de şimdiden tezgâhlara sürülmüştür. Daha dün 68’in kırkıncı yılı anıldı, mülakatlar yapıldı, kitaplar basıldı. Sonra herkes köşesine çekildi. Anmalar, polemikler arşivlerde zararsız tartışmalar klasörlerinde yerlerini aldılar. Belleklerde kalan da eski muharipler cemiyetindeki muhabetlerden ibaretti. Okunması elzem kitapların miktarına ve satışına bakılırsa ilginin hayli gelgeç, yüzeysel olduğu rahatlıkla söylenebilir.
Dördüncü Enternasyonal dünya çapında devrimci sosyalist bir örgüttür-bugün dünyada türünün tek örneğidir. 1930'lar boyunca devrimciler arasında uluslararası çapta bir hazırlık ve çalışma döneminin ardından, 1938'de resmen kuruldu, 2.Dünya Savaşı'nda ciddi biçimde yıprandı, Soğuk Savaş yılları boyunca sınandı ve bugün hâlâ yaşıyor. Tarihin şu anında en büyük sınavıyla karşı karşıya. Bu çalışmada onun kökenlerine değineceğiz, resmi program ve yapısına göz atacağız ve sonra Dördüncü Enternasyonal'in 20. yüzyılın sonunda açığa çıkan gelişmelerce mücadeleye çekilen tarihsel yönelişini tartışacağız.
Paylaş
YENİYOL Son Sayı
Avrupa Sosyal Forumu Gazetesi
Köstebek E-Bülten
Yazın Yayıncılık'dan
Tarih ve Siyaset Sarkacında - Masis Kürkçügil
Otuz yıllık bir dönemde, siyasetten hareketle tarihe yönelen tartışmaların ürünü olan bu derlemede yer alan Cumhuriyet ve Sosyalizm, Altmışlarda Sosyalist Hareketin Oluşumu, Ermeni Meselesi, Milli Mücadele vb. gibi yazılar, esas olarak özetlenebilir. Dolayısıyla bunlar; bitmiş, tükenmiş, hallolmuş, öğrenilmiş bir tarihe ilişkin olmayıp, yeniden ve yeniden gündeme gelen, bugünü ve geleceği şekillendirmeye yönelik geçmişe ilişkin sorunları, aşağıdan, yeniliklerin umudunu yeşertecek bir kapının aralanmasına yönelik, siyasetle tarih arasındaki sarkaca tutunmaya çalışan yazılardır. Tabii önceleyen tarih değil siyasettir. Dolayısıyla vaki olanın yanı sıra öngörülebilecek olan, ihtimal dahilinde olabilecek olan da bugün ve gelecek için hesaba dahil edilmeye çalışılmıştır.
Althusser'e Karşı Marks İçin
Ernest Mandel, Michael Lowy, Daniel Bensaid
"Okuyacağınız denemelerin yazarlarının göstermek istedikleri tam da Althusser'in aşılması gerektiği ve bunun varoluşçu ya da bilimsel tüm çabaya düşman bir Marksizmin tuzağına düşmeden yapılabileceği. Yazarların savundukları bakış açıları her zaman tıpatıp aynı değil, ama girişimdeki derin birlik, çağımıza uyum sağlamış bir devrimci Marksizmin kendini kabul ettirmesi için müzadele etme ortak iradesinde yatıyor. Bunun için hepsi Troçkizmin ve IV. Enternasyonalin kazanımlarından güç alıyorlar. Bunu hazır reçetelere gereksinim duydukları için değil, böylelikle teorik ve politik dakikliği seçtiklerine ikna oldukları için yapıyorlar." - Jean-Marie Vincent
Marksist İktisat Teorisi: Çağdaş Kapitalizm ve Kriz
"Güncel krizin temel meselelerinden biri, modern bir antikapitalizmin gerek kuramsal, gerek siyasi açıdan yeniden inşasıdır. Bu krizin kapitalizmin bizatihi temelleriyle ilgili olduğunu ve kapitalizmin, bu sistemin temel toplumsal ilişkileri yeniden tartışma konusu yapılmaksızın içinden çıkılamayacak bir çıkmazda olduğunu göstermek söz konusudur. Mevcut konjonktürde, bu acil ve öncelikli bir görev halini almıştır:
Krizle birlikte, bir yandan barbarlıkla, diğer yandan toplumsal dönüşüm arasında zamana karşı bir yarış başlamıştır; artalanda ekolojik krizin yarattığı tehdit de eklendiğinde, bu seçim daha da hayati bir önem kazanmıştır."